Regie: Ramesh Sippy
Met: Amitabh Bachchan, Dharmendra, Sanjeev Kumar
Duur: 204 minuten
Genre: actie/western

Sholay was een baanbrekende film op meerdere manieren. Zo was het de eerste Indiase film die in 70mm widescreen vertoond werd, hoewel hij oorspronkelijk in 35mm geschoten was en naar widescreen gecropped werd voor z’n bioscooprelease. Sholay is het grootste succes in de geschiedenis van Bollywood en bracht het ontstaan van het zogenaamde ‘curry western’ subgenre teweeg. Veel geïmiteerd, maar nooit overtroffen.

Sholay is een film over vriendschap. Vriendschap op z’n meest puur en onvoorwaardelijk. Evengoed is Sholay een film over wraak en haat, eveneens op z’n meest puur en onvoorwaardelijk. De film opent met een overval op een trein, duidelijk geïnspireerd door Leone’s grootse westerns. Aan boord zijn Veeru (Dharmendra) en Jai (Amitabh Bachchan), twee criminelen op weg naar hun zoveelste verblijf in de gevangenis, onder begeleiding van de politieagent Thakur Singh (Sanjeev Kumar). De sympathieke boeven helpen Thakur bij het verdedigen van de trein, waarbij de agent gewond raakt en Veeru en Jai besluiten zijn leven te redden, waardoor ze de kans om te ontsnappen moeten laten schieten. Jaren later worden ze benaderd door Thakur, nu een verbitterde man. Zijn dorp wordt systematisch geterroriseerd door de bandietenleider Gabbar Singh (Amjad Khan), een gewetenloze schurk die Thakur’s familie uitgemoord heeft. Veeru en Jai nemen de opdracht om Gabbar onschadelijk te maken aan, en vinden tijdens hun verblijf in het dorp een gelukzaligheid die hen hun losbandige levensstijl doet heroverwegen.

Ramesh Sippy’s spektakelfilm valt te omschrijven als een mengelmoes van Once Upon a Time in the West, Seven Samurai en The Magnificent Seven, met een flinke dosis kolderieke humor (die niet aan iedereen besteed zal zijn) en romantiek. En door R.D. Burman geschreven liedjes, natuurlijk. Eén van Sholay’s meest iconische scenes is het moment waarop Jai en Veeru tijdens het crossen op een motorfiets in gezang uitbarsten en één van Burman’s beste nummers, Yeh Dosti, ten gehore brengen. Het is een vrolijke, goofy scene die de zuivere vriendschap van de twee criminelen mooi samenvat. Eén van de redenen dat Sholay zo goed werkt is de uitstekende casting van Bachchan en Dharmendra, twee steracteurs met veel charme en een goede chemistry samen. Sanjeev Kumar is al even sterk als de grimmige Thakur en Amjad Khan zette in de vorm van Gabbar Singh één van de definitieve Bollywood bad guys neer. In andere woorden: Sholay profiteert van een ware topcast.

Waar Sholay ook profijt uit trekt is de manier waarop Ramesh Sippy de belangrijkste momenten van het verhaal in beeld brengt. Hij behandelt het materiaal met een uitgesproken gewichtigheid en een flair voor drama. Een goed voorbeeld is de sequence die Thakur’s bitterheid uitlegt en de dramatische onthulling die zijn fysieke onmacht verklaart. Dit voorziet Sholay van z’n grootse karakter dat hem onderscheid van het gros aan Bollywood films. Niettemin is er genoeg ruimte voor ‘kleine momenten’, zoals Jai en Veeru’s komische uitwisselingen en hun romantische escapades met het lokale vrouwvolk. Hier en daar lijkt die lichtzinnigheid enigszins te vloeken met het tragische backstory van Thakur en de nietsontziende verdorvenheid van Gabbar Singh, maar aan het eind van de film past het in het totaalplaatje en heeft elke scene z’n nut gehad.

Sholay is een Oosterse actieklassieker die zijn status meer dan waar maakt. De film heeft veel te danken aan Leone’s western werken, maar geeft er z’n eigen draai aan. De enige afknapper is Veeru’s love interest Basanti (Hema Malini), een irritant viswijf dat voortdurend haar bek open heeft. Dat het wicht niet geraakt wordt door één van de vele rondvliegende kogels in de spectaculaire shootout in het dorp is een zonde. Even doorbijten dus, maar Sholay is en blijft een geweldige Indiase blockbuster. Zorg er voor dat je de director’s cut ziet, met z’n gewelddadige climax.